Nowe oblicze kamieniołomu
To będzie szeroko zakrojona inwestycja o istotnym znaczeniu dla lokalnej społeczności. Rekultywacja terenu kamieniołomu, należącego od 2010 roku do Gminy Kozy, pozwoli zagospodarować znajdującą się tu hałdę, a dzięki temu poprawić bezpieczeństwo i zwiększyć atrakcyjność tego miejsca.
Gmina Kozy realizuje projekt, którego celem nadrzędnym jest zabezpieczenie i uporządkowanie terenu nieczynnego kamieniołomu piaskowca. Miejsce to przez lata było zdegradowane i wymagało podjęcia działań, także przywracających mu przyrodniczą wartość. Jednym z obszarów najbardziej kłopotliwych jest hałda, a więc nasyp zlokalizowany w północno-zachodniej części kamieniołomu, czyli powyżej parkingu i ciągnący się aż do poziomu spacerowego z popularną wśród mieszkańców i przybywających w ten rejon gości ławeczką z kózką. Powstała w czasie funkcjonowania kamieniołomu jako przestrzeni do składowania łupków skalnych, nie nadających się do dalszego wykorzystania. Materiał ten łatwo chłonie wodę, kruszy się i podlega wymywaniu, co sprawia, że hałda ma charakter osuwiskowy i wymaga szczególnego zabezpieczenia.
Planowana inwestycja obejmie rekultywację wspomnianego terenu o powierzchni ok. 5 hektarów. Podzielona została na dwa etapy. W pierwszym wykonawca przygotuje niezbędną dokumentację projektową, opartą m.in. na badaniach geotechnicznych oraz inwentaryzacji przyrodniczej. W dalszej kolejności ruszy już realizacja prac. Ich zakres to przede wszystkim zabezpieczenie żlebów narażonych na erozję, stabilizacja gruntu, wykonanie odwodnienia oraz działania sprzyjające rozwojowi bioróżnorodności. Planowane jest w tym aspekcie wspieranie rodzimych gatunków roślin, usuwanie inwazyjnych, przeszczepy roślinności, a także montaż budek lęgowych dla ptaków i schronień dla mniejszych ssaków. Istotnym elementem zadania będzie również poprawa stabilności samej hałdy, poprzez rozwój systemów korzeniowych drzew.
Na tym nie koniec, bo na tym obszarze powstanie równocześnie ścieżka edukacyjna, prowadząca od parkingu do punktu widokowego. Trasa zostanie wyposażona w tablice informacyjne, ławki, a zaprojektowana będzie tak, by korzystać mogły z niej również osoby starsze.
Całość inwestycji ujętej w projekcie „Zabezpieczenie hałdy poeksploatacyjnej w nieczynnym kamieniołomie piaskowca w Gminie Kozy” sfinansowana zostanie głównie ze środków zewnętrznych. Ponad 8,2 mln zł pochodzi z funduszy unijnych i budżetu państwa, przez co wkład własny Gminy Kozy będzie stosunkowo niewielki i wyniesie niespełna 500 tys. zł, a więc mniej niż 6 procent wartości zadania. Zakończenie wszystkich prac planowane jest na listopad 2027 roku. W czasie przygotowywania dokumentacji projektowej, co potrwa mniej więcej rok, możliwe będzie korzystanie z kamieniołomu bez przeszkód. Wyjątek mogą stanowić sytuacje, w których wykonawca stanie przed koniecznością wykonania np. odwiertów w terenie. Ograniczeń w dostępności do miejsca inwestycji można spodziewać się za to w trakcie dalszych prac, co jednak nie oznacza całkowitego wyłączenia tego obszaru z użytkowania. Co natomiast ważne, po ostatecznym sfinalizowaniu projektu kamieniołom pozostanie otwarty i ogólnodostępny dla mieszkańców, a jego użytkowanie będzie znacznie bardziej bezpieczne i atrakcyjne. (MN)

Jacek Kaliński,
wójt gminy Kozy:
Przystępujemy już niebawem do inwestycji, która łączy bezpieczeństwo, troskę o środowisko i tworzenie wartościowej przestrzeni dla mieszkańców – dziś, ale i dla przyszłych pokoleń. Dawny kamieniołom stanie się z całą pewnością bardziej przyjazny i atrakcyjny z punktu widzenia edukacji przyrodniczej. Zaplanowane prace pozytywnie wpłyną na środowisko naturalne, idąc w parze z ochroną lokalnych wartości przyrodniczych. Na tym nam zależało, aby postępując w sposób zrównoważony nie zakłócać istniejących siedlisk. Będą też nowe miejsca do rekreacji czy poznawania przyrody regionu, więc każdy skorzysta z kamieniołomu w jego nowym obliczu.
Podkreślić chciałbym to, że podjęliśmy starania o pozyskanie środków właśnie na rekultywację hałdy, ponieważ tego typu finansowanie pojawia się niezwykle rzadko i zazwyczaj nie obejmuje inwestycji na takich terenach poprzemysłowych i w jakimś sensie zdegradowanych. Tymczasem w naszym przypadku mamy osuwisko, które trzeba objąć szczególnym nadzorem, aby z kamieniołomu można było korzystać dalej nie martwiąc się o bezpieczeństwo.